به گزارش پایگاه خبری کیان آنلاین به قلم هانیه سادات احمدی، بازار ارز ایران در هفتههای اخیر وارد مرحلهای شده که در آن قیمت دلار در سطوح بسیار بالا، اما با نوسان نسبتاً محدود حرکت میکند.
دلار آزاد که در شهریورماه چندین بار رکوردهای جدیدی ثبت کرده، در محدوده ۲۳۵ هزار تومان به نقطهای رسیده که خریداران و فروشندگان برای تعیین مسیر بعدی بازار، بیش از گذشته به اخبار و سیگنالهای سیاسی و اقتصادی چشم دوختهاند. در روزهای اخیر نیز نرخ دلار در حوالی همین محدوده نوسان داشته و حتی در مقاطعی بین ۲۳۲ تا ۲۳۵ هزار تومان قرار گرفته است.
سؤال اصلی این است: چرا دلار چند روزی است در این محدوده مانده و بازار منتظر چه اتفاقی است؟
۲۳۵ هزار تومان؛ محدوده تعادل موقت
رسیدن دلار به محدوده ۲۳۵ هزار تومان به دنبال یک روند صعودی قابل توجه اتفاق افتاد. دلار در ابتدای شهریور از مرز ۲۰۰ هزار تومان عبور کرده بود و در ادامه، ابتدا از ۲۲۰ هزار تومان و سپس از ۲۲۵ هزار تومان عبور کرد. در نیمه شهریور نیز نرخ به محدوده ۲۳۵ هزار تومان رسید.
اما پس از این جهش، بازار برای ادامه مسیر با یک مسئله مهم مواجه شد: در قیمتهای بالاتر، تقاضای جدید برای خرید دلار با مقاومت بیشتری روبهرو میشود.
بخشی از متقاضیان، بهویژه مصرفکنندگان و فعالان تجاری، در نرخهای بالا خرید خود را به تعویق میاندازند. از سوی دیگر، دارندگان ارز نیز در چنین سطوحی ممکن است بخشی از دارایی خود را عرضه کنند. حاصل این تقابل، شکلگیری نوعی تعادل موقت در بازار است.
به همین دلیل، ماندن دلار در محدوده ۲۳۵ هزار تومان الزاماً به معنای پایان روند صعودی یا آغاز روند نزولی نیست؛ بلکه میتواند نشانه انتظار بازار برای یک محرک جدید باشد.
بازار بیش از قیمت، منتظر خبر است
در شرایط فعلی، یکی از مهمترین عوامل اثرگذار بر بازار ارز، اخبار سیاسی و دیپلماتیک است. نمونه آن در ابتدای مهرماه دیده شد؛ زمانی که خبرهای مربوط به مذاکرات نمایندگان ایران و آمریکا در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل منتشر شد و دلار در یک روز تا محدوده ۲۳۰ هزار تومان عقب نشست.
این واکنش نشان میدهد که بازار ارز نسبت به خبرهایی که میتواند بر ریسک سیاسی، دسترسی به منابع ارزی، صادرات نفت و روابط خارجی ایران تأثیر بگذارد، حساس است.
بنابراین اکنون بازار به دنبال پاسخ چند سؤال است: آیا نشانهای از کاهش تنشهای خارجی دیده میشود؟ آیا امکان افزایش درآمدهای ارزی وجود دارد؟ آیا محدودیتهای صادراتی و انتقال ارز تغییر خواهد کرد؟ و آیا سیاستگذار ارزی برنامهای برای مدیریت سمت عرضه و تقاضا دارد؟
هر خبر معتبر در این زمینه میتواند انتظارات معاملهگران را تغییر دهد.
چرا دلار در این محدوده قفل شده است؟
عامل مهم دیگر، انتظار تورمی است. وقتی فعالان اقتصادی تصور میکنند هزینههای تولید، واردات و سایر قیمتها همچنان افزایشی خواهد بود، انگیزه نگهداری ریال کاهش پیدا میکند. در چنین شرایطی، ارز میتواند برای بخشی از بازار نقش ابزار حفظ ارزش داشته باشد.
از طرف دیگر، نرخهای فعلی خود به یک مانع روانی تبدیل شدهاند. خرید دلار در ۲۳۵ هزار تومان برای بسیاری از معاملهگران به معنای ورود به محدودهای است که ریسک اصلاح قیمت در آن افزایش یافته است. بنابراین خریداران برای ورود جدیتر منتظر عبور قطعی از سقفهای قبلی یا دریافت یک محرک بنیادی هستند.
در سمت مقابل، فروشندگان نیز ممکن است حاضر نباشند در این سطح بهصورت گسترده عرضه کنند؛ زیرا اگر انتظار افزایش بیشتر قیمت وجود داشته باشد، فروش امروز میتواند به معنای از دست دادن فرصت فردا باشد.
نتیجه، بازاری است که فشار خرید و فروش همزمان وجود دارد، اما هیچکدام هنوز قدرت کافی برای ایجاد یک حرکت پایدار ندارند.
سیگنال بعدی چه میتواند باشد؟
برای تغییر وضعیت فعلی، سه گروه سیگنال اهمیت بیشتری دارند.
نخست، سیگنال سیاسی؛ هر تحول معتبر درباره مذاکرات، تحریمها یا روابط خارجی میتواند انتظارات ارزی را تغییر دهد.
دوم، سیگنال اقتصادی؛ از جمله وضعیت درآمدهای ارزی، صادرات نفت، سیاست بانک مرکزی، نرخهای رسمی و فاصله میان بازار رسمی و آزاد. برای نمونه، در ۲۸ شهریور نرخ دلار دولتی حدود ۱۶۶ هزار تومان اعلام شد؛ فاصله قابل توجه میان نرخ رسمی و بازار آزاد خود یکی از متغیرهای مهم در تحلیل بازار ارز است.
سوم، سیگنال تورمی و نقدینگی؛ اگر انتظارات تورمی تشدید شود، تقاضای احتیاطی برای ارز میتواند افزایش پیدا کند.
دلار ۲۳۵ هزار تومانی را میتوان در شرایط فعلی یک نقطه انتظار در بازار ارز دانست؛ نقطهای که پس از یک رشد سنگین ایجاد شده و معاملهگران برای تعیین مسیر بعدی، به دنبال اطلاعات جدید هستند.
در چنین شرایطی، صرفاً نگاه کردن به نوسان روزانه دلار ممکن است تصویر کاملی ارائه نکند. آنچه اهمیت بیشتری دارد، تغییر در متغیرهای
به همین دلیل، اگر دلار چند روز در محدوده ۲۳۵ هزار تومان باقی بماند، این سکون را نباید الزاماً به معنای آرام شدن بازار دانست؛ ممکن است بازار در حال قیمتگذاری یک خبر یا انتظار برای تعیین تکلیف مسیر آینده باشد. جهت حرکت بعدی، بیش از آنکه فقط به یک عدد روی تابلو وابسته باشد، به سیگنالی بستگی دارد که بتواند انتظارات خریداران و فروشندگان را تغییر دهد.
