کیان آنلاین – ریحانه شریفی: شنبه این هفته (۷ اکتبر) حماس حملهای سراسری به اسرائیل کرد؛ نیروهای حماس از شلیک حدود ۵ هزار موشک سخن گفتند و اسرائیل نیز مدعی شد ۲ هزار و ۲۰۰ موشک به سمت آنها شلیک شده است. شلیک موشکها اما نخست بر بازارهای مالی ایران تاثیر گذاشت؛ چنانچه در نخستین اتفاق قیمت دلار را به سرعت افزایش داد. کیان آنلاین در گزارشی بررسی کرده که جنگ فلسطین و اسرائیل چه تاثیری بر بازارهای مالی ایران گذاشته است.
تاثیر جنگ حماس و اسرائیل بر بازار دلار ایران
نخستین تاثیر حمله حماس به اسرائیل در افزایش قیمت دلار؛ اتفاقی که فعلا متوقف نشده و هر لحظه قیمت دلار در حال افزایش است و دلار فردایی تا ۵۳ هزار تومان هم معامله شده است. برخی کارشناسان معتقدند با پایان جنگ، قیمتها مجددا صعودی خواهد شد. همه این اتفاقات در حالی است که دولت رئیسی وعده داده بود اقتصاد داخلی را به سیاست خارجی پیوند نمیزند اما عجیب آنکه جنگ دو کشور دیگر، بر بازارهای مالی ایران به شکلی عجیب تاثیر گذاشته است.
برخی از تحلیلگران، افزایش قیمت دلار پس از حمله حماس را «تاثیر جو روانی» توصیف کردهاند و معتقدند تاثیر مسائل روانی مرتبط با ارتباط خارجی ایران بسیار بسیار اثر بیشتری نسبت به سیاستهای اتخاذ شده توسط دولتها دارد» اما واقعیت این است که تفواتی ندارد قیمتها ناشی از «جو روانی» باشد یا «جو واقعی»، بلکه آنچه اهمیت دارد، این است که قیمتها در حال افزایش است.
مرتضی افقه اقتصاددان معتقد است «مادامی که نتیجه حمله حماس به اسرائیل مشخص نباشد، احتمالا این روند افزایش قیمتها شتاب بیشتری نیز به خود خواهد گرفت و کل این پروسه بسته به این است که آینده این جنگ و واکنش اسرائیل در نهایت چگونه باشد و ابعاد این تحول چقدر خاورمیانه را در بر بگیرد، اما فعلا شواهد و تجارب نشان دادهاند که به طور معمول اسرائیل وحشیانه واکنش نشان داده است و با توجه به اینکه اسم ایران به عنوان یکی از حامیان گروههای مقاومت مطرح است احتمال اینکه تنشها به این سوی خاورمیانه نیز کشیده شود، مانع از آن میشود که ثباتی در بازار ارز و طلا و سایر شاخصها داشته باشیم.»
اگرچه جنگ بر قیمتها اثر گذاشته اما از آن سو برخی کارشناسان معتقدند آزادسازی ۱.۷میلیارد دلاری داراییهای بلوکهشده میتواند قدرت بازارساز در کنترل نوسان بازار ارز را افزایش دهد. دیروز اعلام شد که «با صدور رای دیوان عالی کشور لوکزامبورگ، موانع قضایی جهت دسترسی به معادل یک میلیارد و ۷۰۰ میلیون دلار از دارایی های ارزی بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران در این کشور برطرف شد.» با این حال، با این وجود کارشناسان اقتصادی روند فعلی دلار را صعودی نمیدانند و همچنان معتقدند دلار در مسیر خنثی در حرکت است.
البته برخی کارشناسان این ایده را رد کردهاند؛ چنانچه علی قنبری اقتصاددان معتقد است «وزن درگیری و احتمال جنگ گسترده در خاورمیانه قطعا بیشتر از آزادی پول ایران است. کما اینکه همه پول، آزاد نشده و تنها رقمی حدود ۱.۷ میلیارد دلار از پول ایران تاکنون آزاد شده که رقم خیلی بالا و تاثیرگذار در اقتصاد ایران نیست.»
تاثیر حمله حماس به اسرائیل بر بازار سکه و طلا
علاوه بر قیمت ارز، قیمت طلا و سکه هم پس از حمله حماس به اسرائیل دستخوش تغییر شد؛ چنانچه سکه از کانال ۳۰ میلیون تومان عبور کرد و معلوم نیست افزایش قیمتها تا چه اندازه ادامه خواهد داشت؛ تحلیلگران بر این باورند که سیر صعودی قیمتها بستگی به مدت زمان طول کشیدن جنگ میان اسرائیل و حماس دارد و اینکه آیا دیگران وارد درگیری میشوند یا خیر.
یکی از مسائلی که مستقیما بر قیمت طلا تاثیر میگذارد، این است که مردم جنگزده در نخستین اقدام سرمایههای خود را به طلا تبدیل میکنند. خروج سرمایه از بخشهای دیگر اقتصادی و تبدیل آن به طلا باعث کاهش گردش چرخه اقتصادی و تولید سرمایه بیشتر میشود.
وضعیت بازار سهام پس از جنگ حماس و اسرائیل
از لحظات ابتدایی انتشار اخبار جنگ حماس و اسرائیل، گویی به بازار سهام هم بمب خورده است کما آنکه لحظاتی بعد بازار بورس تهران با کاهش قیمتها و سرخپوشی یکدست کلیه نمادهای معاملاتی همراه شد!
با وجود افزایش قیمتها در بازار ارز و طلا و سکه، بورس تهران حرکت نزولی داشت. دلیل این امر نیز به وزن سنگین ریسکهای مذکور در محاسبات ذهنی سرمایهگذاران بازمیگشت، چراکه معلوم بود مهمترین محرک بازار سهام در مقطع فعلی «وضعیت قیمت دلار» است و با افزایش قیمت دلار از ۴۹هزارتومان به کانال ۵۲هزارتومان؛ بازار سهام فرو ریخت.
تغییر قیمت در بازارهای مالی در حالی بهثبت رسیده که بورس تهران در روز گذشته یکی از شدیدترین ریزشهای ماههای اخیر خود را ثبت کرد و «شاخصکل بورس تهران» با افت ۵۱هزار و ۶۲۳واحدی، برای پنجمینبار در سالجاری در آستانه از دست دادن کانال ۲میلیونواحدی قرار گرفتهاست.
افت ۲.۵۱درصدی نماگر اصلی بازار سهام، بیشترین نزول این شاخص از ۲۶ تیر سالجاری بود. «نماگر هم وزن» نیز که نشانی از اثرگذاری یکسان کلیه نمادهای معاملاتی است و چهره بازار را به نحو مطلوبتری نمایش میدهد؛ با افت قابل توجه ۳.۶۷درصدی همراه شد.
