به گزارش کیان آنلاین، بر اساس اظهارات محمدصادق حسنی، مدیر اجرایی سندیکای کارخانجات چای شمال در گفتوگو با تجارتنیوز، قیمت چای ایرانی برخلاف چای وارداتی مستقیماً از نرخ روز ارز تبعیت نمیکند. با وجود رشد قابلتوجه هزینههای انرژی، نیروی انسانی و بستهبندی، قیمت چای تولید داخل فعلاً تغییر محسوسی نداشته و در بخش تجاری و صادراتی، بسته به نوع و کیفیت محصول، نرخها از حدود ۱۸۰ هزار تا ۸۰۰ هزار تومان برای هر کیلو متغیر است.
بازار چای در شرایطی وارد ماههای پرتقاضای سال میشود که هزینه تولید برای کارخانهها افزایش یافته، تجارت خارجی با محدودیتهایی روبهرو شده و در عین حال برآوردها از رشد تولید داخلی نسبت به سال گذشته حکایت دارد. بهطور معمول از اواسط مهرماه و با سردتر شدن هوا، مصرف چای افزایش پیدا میکند و همین موضوع میتواند وضعیت عرضه و تقاضا را در ماههای آینده تحت تأثیر قرار دهد.
تولید چای ایران امسال افزایش مییابد
حسنی با اشاره به وضعیت تولید گفت تاکنون حدود ۵۰۰۰ تن برگ سبز چای خریداری شده و روند تولید در مقایسه با سال گذشته جلوتر است. برآورد سندیکا این است که میزان تولید چای کشور که سال گذشته حدود ۲۲ هزار تن بود، امسال به حدود ۲۸ هزار تن برسد.
به گفته او، خشکسالی در سال گذشته یکی از عوامل اصلی افت تولید بود؛ اما شرایط امسال بهتر ارزیابی میشود و در صورت ادامه روند فعلی، تولید میتواند به سطوح ثبتشده در سال ۱۴۰۳ نزدیک شود.
جدول مهمترین شاخصهای بازار چای
| شاخص | رقم یا وضعیت اعلامشده |
|---|---|
| خرید برگ سبز چای تا مقطع فعلی | حدود ۵۰۰۰ تن |
| تولید چای در سال گذشته | حدود ۲۲ هزار تن |
| برآورد تولید امسال | حدود ۲۸ هزار تن |
| دامنه قیمت چای صادراتی و تجاری | ۱۸۰ تا ۸۰۰ هزار تومان برای هر کیلو |
| افزایش قیمت در مرحله بستهبندی و عرضه | حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد |
| صادرات غیررسمی فعلی | حدود ۴۰۰۰ تن |
| افزایش دستمزد نیروی ثابت | حدود ۶۰ درصد |
| افزایش هزینه نیروی فصلی | بیش از ۱۰۰ درصد |
قیمت چای ایرانی فعلاً ثابت مانده است
مدیر اجرایی سندیکای کارخانجات چای شمال درباره وضعیت قیمتها توضیح داد که نرخ چای معمولاً در زمان بهرهبرداری و تعیین قیمت اولیه مشخص میشود و پس از آن تغییر زیادی نمیکند. به گفته او، در مقطع فعلی افزایش تازهای در قیمت چای ایرانی اعمال نشده است؛ هرچند امکان تعدیل قیمت در سال آینده وجود دارد.
او تأکید کرد سازوکار قیمتگذاری چای داخلی با محصول وارداتی متفاوت است. چای خارجی معمولاً بر پایه نرخ روز ارز قیمتگذاری میشود، اما قیمت محصول داخلی مستقیماً با نوسانات روزانه دلار تغییر نمیکند.
چای ایرانی از ۱۸۰ تا ۸۰۰ هزار تومان
حسنی اعلام کرد چای داخلی در دو بخش تجاری و صادراتی عرضه میشود و قیمت آن بسته به کیفیت، نوع فرآوری و بازار هدف متفاوت است. در بخش صادراتی، قیمتها از حدود کیلویی ۱۸۰ هزار تومان آغاز میشود و برای برخی انواع باکیفیت تا حدود ۸۰۰ هزار تومان نیز میرسد.
بنابراین اختلاف زیاد میان کف و سقف قیمت چای ایرانی بیش از هر چیز ناشی از تفاوت در نوع، کیفیت و شیوه عرضه محصول است و نمیتوان یک نرخ واحد را برای همه انواع چای تولید داخل در نظر گرفت.
بستهبندی چای ۲۰ تا ۲۵ درصد به قیمت اضافه میکند
بخشی از چای تولیدشده توسط واحدهای بستهبندی وابسته به کارخانهها و بخشی دیگر توسط شرکتها و واحدهای مستقل بستهبندی و روانه بازار مصرف میشود.
بر اساس توضیحات مدیر اجرایی سندیکا، فرآیند بستهبندی و عرضه نهایی به مصرفکننده معمولاً حدود ۲۰ تا ۲۵ درصد به قیمت محصول اضافه میکند. هزینه کارتن، جعبه، حملونقل و فرآیند توزیع از عواملی هستند که در این مرحله بر نرخ نهایی اثر میگذارند.
حدود ۴ هزار تن چای به شکل غیررسمی صادر میشود
حسنی حجم فعلی صادرات غیررسمی چای را حدود ۴۰۰۰ تن اعلام کرد. به گفته او، چای ایران در سالهای گذشته به ۳۳ کشور در قارههای مختلف صادر میشد و کشورهایی مانند ترکیه، جمهوری آذربایجان، روسیه، ازبکستان و لهستان از جمله بازارهای صادراتی این محصول بودهاند.
با این حال، محدودیتهای ایجادشده در مرزها طی ماههای اخیر، هم واردات و هم صادرات چای را تحت تأثیر قرار داده و بخشی از مسیرهای معمول تجارت خارجی را با اختلال روبهرو کرده است.
هزینه انرژی کارخانههای چای افزایش یافت
یکی از مهمترین فشارهای واردشده به صنعت چای، افزایش هزینه انرژی است. کارخانهها با محدودیت مصرف برق روبهرو هستند و از آنها خواسته شده مصرف خود را بر مبنای حدود ۹۰ درصد سال گذشته تنظیم کنند.
به گفته حسنی، این شیوه محاسبه برای صنعت چای چالشبرانگیز است؛ زیرا تولید این محصول در سالهای مختلف ثابت نیست. برای نمونه، میزان تولید در برخی سالها ۸۵۰۰ تن، در مقاطعی ۳۳ هزار تن و در سال گذشته حدود ۲۲ هزار تن بوده است.
بنابراین الگوبرداری مصرف برق صرفاً بر اساس تولید سال گذشته میتواند برای کارخانههایی که امسال تولید بیشتری دارند، محدودیت ایجاد کند.
در بخش گاز نیز شرایط مشابهی گزارش شده است. کارخانههای چای در گروه مصرفی «سایر صنایع» قرار دارند و بر اساس اظهارات حسنی، نرخ گاز از تیرماه چند برابر شده است؛ مسئلهای که هزینه سربار تولید را افزایش داده است.
هزینه نیروی کار فصلی بیش از دو برابر شد
افزایش هزینهها تنها به انرژی محدود نمیشود. دستمزد نیروی انسانی ثابت در کارخانهها حدود ۶۰ درصد افزایش یافته و هزینه نیروی کار فصلی نیز بیش از ۱۰۰ درصد رشد کرده است.
همزمان، قیمت ملزومات بستهبندی مانند جعبه و کارتن نیز افزایش یافته است. در نتیجه، کارخانهها با مجموعهای از هزینههای رو به رشد مواجهاند؛ در حالی که قیمت چای ایرانی در بازار هنوز افزایش متناسبی با این هزینهها نداشته است.
آیا قیمت چای در ماههای آینده افزایش مییابد؟
بازار چای ماهیتی فصلی دارد و معمولاً از اواسط مهرماه و همزمان با کاهش دمای هوا، تقاضا افزایش پیدا میکند. به همین دلیل، ماههای سرد سال دوره پرمصرف این محصول محسوب میشوند.
در شرایط فعلی، افزایش تولید داخلی میتواند بخشی از رشد تقاضا را پوشش دهد. با این حال، ادامه افزایش هزینه انرژی، دستمزد، بستهبندی و محدودیت در تجارت خارجی میتواند در ماههای آینده بر حاشیه سود تولیدکنندگان و در نهایت بر قیمت مصرفکننده اثر بگذارد.
برآیند اظهارات مدیر اجرایی سندیکای کارخانجات چای شمال نشان میدهد بازار چای ایران در وضعیتی دوگانه قرار دارد؛ از یک سو تولید امسال نسبت به سال گذشته در مسیر افزایش است و از سوی دیگر هزینههای تولید با سرعت قابلتوجهی رشد کردهاند.
با این حال، قیمت چای ایرانی فعلاً نسبتاً ثابت مانده و برخلاف چای خارجی، مستقیماً با نرخ روز دلار تغییر نمیکند. استمرار این وضعیت در ماههای آینده به میزان تولید، هزینه انرژی و نیروی انسانی، شرایط صادرات و همچنین رشد فصلی تقاضا وابسته خواهد بود.
منبع گزارش اولیه: تجارتنیوز
