توسعه ظرفیت نیروگاه‌های برق‌آبی و تسریع در اجرای طرح‌های اولویت‌دار این بخش در حالی در دستور کار صنعت برق قرار گرفته است که بر اساس برنامه‌ریزی، ۲۷۰ مگاوات ظرفیت جدید نیروگاه‌های برق‌آبی تا دوره اوج بار ۱۴۰۶ به بهره‌برداری خواهد رسید و ۶۵ مگاوات واحد جدید نیز برای دوره سرد سال ۱۴۰۵ در نظر گرفته شده است.
به گزارش کیان آنلاین، در شرایطی که تغییرات اقلیمی، کاهش منابع آبی و ناترازی تولید و مصرف برق، مدیریت همزمان منابع آب و انرژی را به یکی از چالش‌های صنعت برق تبدیل کرده است، نیروگاه‌های برق‌آبی همچنان یکی از ظرفیت‌های مهم برای تأمین برق و حفظ پایداری شبکه به شمار می‌روند؛ نیروگاه‌هایی که علاوه بر تولید برق، به دلیل قابلیت کنترل‌پذیری، در تنظیم فرکانس و ولتاژ و راهبری شبکه نیز نقش دارند.
ظرفیت کنترل‌پذیری نیروگاه‌های برق‌آبی موجب شده است این نیروگاه‌ها از اجزای مهم راهبری شبکه برق باشند. البته بهره‌برداری از آنها تنها به تولید برق محدود نمی‌شود و تأمین و مدیریت آب شرب و کشاورزی نیز از قیود مهم و همزمان در برنامه‌ریزی برای بهره‌برداری از این نیروگاه‌هاست؛ بنابراین استفاده بهینه از ظرفیت برق‌آبی باید با در نظر گرفتن هر دو موضوع انجام شود.
به گفته کارشناسان، نیروگاه‌های برق‌آبی یک‌ششم تولید برق جهان را به خود اختصاص داده‌اند و از این نظر پس از زغال‌سنگ و گاز طبیعی قرار می‌گیرند. مشارکت این صنعت در تولید نیرو حدود ۶۰ درصد بالاتر از نیروی هسته‌ای و بالاتر از انواع منابع نیروی تجدیدپذیر به صورت کلی است.
در ایران نیز ظرفیت نصب‌شده نیروگاه‌های برق‌آبی بیش از ۱۲ هزار مگاوات است و در مقطعی از سال جاری، حدود ۱۱ هزار مگاوات برق از این نیروگاه‌ها وارد شبکه شد. این ظرفیت در شرایط اوج مصرف برق، به‌ویژه در فصل تابستان، اهمیت بیشتری پیدا می‌کند و انتظار می‌رود همچون سال‌های گذشته بخشی از تأمین برق کشور بر عهده نیروگاه‌هایی باشد که با اتکا به منابع آبی فعالیت می‌کنند.
برنامه‌ریزی برای ورود ظرفیت‌های جدید
در کنار ظرفیت موجود، توسعه نیروگاه‌های برق‌آبی نیز در دستور کار صنعت برق قرار دارد. طبق گفته محمد اله‌داد، مدیرعامل شرکت توانیر، بر اساس برنامه‌ریزی انجام‌شده، بهره‌برداری از ۶۵ مگاوات واحد جدید نیروگاه‌های برق‌آبی برای دوره سرد سال ۱۴۰۵ و همچنین ۲۷۰ مگاوات ظرفیت جدید نیروگاه‌های برق‌آبی تا دوره اوج بار ۱۴۰۶ در دستور کار قرار دارد.
وی تسریع و تسهیل عملیات اجرایی طرح‌های نیروگاهی برق‌آبی، به‌ویژه واحد ۱ نیروگاه برق‌آبی خداآفرین را از محورهای مهم برنامه‌ریزی برای دوره اوج بار ۱۴۰۶ عنوان کرده و تأکید کرده است که باید با تمرکز بر طرح‌های اولویت‌دار، ظرفیت‌های جدید در کوتاه‌ترین زمان ممکن وارد مدار شوند تا در دوره اوج بار آینده از آنها استفاده شود.
اله‌داد همچنین بر ضرورت تبیین و آگاه‌سازی درباره مدل‌های سرمایه‌گذاری و سرمایه‌پذیری در بخش نیروگاه‌های برق‌آبی تأکید کرده و افزوده است که برای استمرار طرح‌های توسعه‌ای و ارتقای بهره‌برداری نیروگاه‌های برق‌آبی، تزریق نقدینگی مناسب در سال ۱۴۰۵ با افزایش قابل توجه نسبت به سال گذشته استمرار خواهد داشت.
در همین مسیر، چهار واحد نیروگاه برق‌آبی چم‌شیر در مجموع به ظرفیت ۱۲۰ مگاوات و یک واحد نیروگاهی در رودبار لرستان، با همت شرکت توسعه منابع آب و نیروی ایران و با حضور عباس علی‌آبادی، وزیر نیرو، معاونان و مدیران ارشد صنعت آب و برق، در محل این شرکت به بهره‌برداری رسید.
با بهره‌برداری از این واحدها، ۱۲۰ مگاوات انرژی پاک و تجدیدپذیر برق‌آبی به شبکه سراسری برق کشور تزریق شد که گامی مؤثر در توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر، کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی و تقویت پایداری شبکه برق کشور محسوب می‌شود.
طرح‌های در حال ساخت و چشم‌انداز پیش‌رو
در حال حاضر ۴۱۰۰ مگاوات نیروگاه برق‌آبی با درصد پیشرفت‌های مختلف در کشور در حال ساخت است و حدود ۴۹۰۰ مگاوات نیز در مرحله مطالعه قرار دارد. با توجه به حجم پروژه‌های در دست ساخت و مطالعه، تأمین مالی یکی از محورهای مهم ادامه این طرح‌هاست. در همین زمینه تأکید شده است که با حمایت وزارت نیرو، بخش عمده این پروژه‌ها احیا و به مرحله اجرا برسد و فرایند تأمین مالی می‌تواند بار دیگر این پروژه‌ها را به مرحله اجرا برساند.
از سوی دیگر، بارندگی‌های پیش‌بینی‌شده برای پاییز پیش‌رو می‌تواند امکان استفاده بیشتری از ظرفیت نیروگاه‌های برق‌آبی را فراهم کند. بر همین اساس، ابراز امیدواری شده است که در پاییز پیش‌رو و با بارندگی‌های پیش‌بینی‌شده، بتوان از این ظرفیت استفاده بیشتری داشت.
در مجموع، توسعه و حمایت از نیروگاه‌های برق‌آبی به عنوان بخشی از برنامه‌های صنعت برق مورد تأکید قرار گرفته است؛ چراکه نیروگاه‌های برق‌آبی جزئی از بدنه راهبری شبکه برق هستند و توسعه، حمایت و بهره‌برداری بهینه از این ظرفیت‌ها در برنامه‌های صنعت برق و شرکت توانیر مورد توجه جدی خواهد بود.
منبع:ایسنا
