به گزارش کیان آنلاین، مهدی امیرنیا در گفتوگو با ایسنا با اشاره به فیزیولوژی مو، اظهار کرد: مو دارای ساقه و ریشه است و بخش ریشه مو که «ماتریکس» نامیده میشود، منطقهای است که در آن میتوز و تکثیر سلولی بسیار سریع و گسترده اتفاق میافتد.ساقه مو از یک پروتئین بیجان تشکیل شده که از سلولهای ماتریکس ایجاد میشود. روی ساقه مو نیز «کوتیکول» قرار دارد که پوشاننده ساقه است و این کوتیکول در اثر ضربه، فشار و عوامل محیطی میتواند آسیب ببیند و باعث ریزش یا شکستگی موها شود.
وی با بیان اینکه رشد موی سر معمولاً حدود سه دهم میلیمتر در روز است، گفت: به طور طبیعی در ۱۰ روز حدود سه میلیمتر و در یک ماه حدود یک سانتیمتر مو رشد میکند و با افزایش سن، معمولاً سرعت رشد مو نیز کاهش مییابد.
وی ادامه داد: به طور معمول حدود ۱۰۰ هزار تار مو روی سر وجود دارد و موها دارای سه فاز رشد، بینابینی و استراحت هستند. حدود ۹۰ درصد موها در فاز رشد قرار دارند که حدود سه سال طول میکشد و موها در این مدت به صورت مداوم رشد میکنند.
امیرنیا اضافه کرد: حدود سه درصد موها در فاز بینابینی قرار دارند که در این مرحله نه رشد میکنند و نه کاملاً متوقف میشوند و حدود هفت تا هشت درصد موها نیز در فاز استراحت هستند. فاز استراحت حدود ۱۰۰ روز طول میکشد و در این مدت ریشه مو آنقدر نازک میشود که موها به راحتی میریزند.
مدیر گروه پوست دانشگاه علوم پزشکی تبریز خاطرنشان کرد: بنابراین ریزش روزانه حدود ۳۰ تار مو طبیعی است و حتی اگر تا حدودی بیشتر از این میزان نیز ریزش اتفاق بیفتد، میتواند طبیعی باشد، چراکه این موها در فاز استراحت قرار دارند.
امیرنیا ریزش مو را به دو دسته کلی «موضعی» و «منتشر» تقسیم کرد و گفت: ریزش موی موضعی علل مختلفی دارد که نخستین علت آن آلوپسی آندروژنتیک یا ریزش موی ارثی است. این نوع، شایعترین علت ریزش مو محسوب میشود و به دو نوع مردانه و زنانه تقسیم میشود.
وی افزود: در مردان، ریزش مو معمولاً از دو طرف ناحیه گیجگاهی شروع شده و به سمت عقب گسترش پیدا میکند و به مرور قسمت قله سر نیز دچار ریزش میشود تا در نهایت ریزش کامل مو در قله و کنارههای سر اتفاق بیفتد. این نوع ریزش بر اساس تقسیمبندی همیلتون از درجات مختلفی برخوردار است.
مدیر گروه پوست دانشگاه علوم پزشکی تبریز درباره ریزش موی زنانه نیز گفت: در نوع زنانه معمولاً جلوی سر باقی میماند و ریزش در قسمت عقبتر و قله سر اتفاق میافتد که عوامل هورمونی، ارثی و عوامل متعدد دیگری در آن نقش دارند و موضوع مفصلی است.
این متخصص پوست و مو، آلوپسی آرهآتا یا ریزش موی سکهای را دومین علت ریزش موی موضعی عنوان کرد و گفت: این بیماری بسیار شایع است و در آقایان ممکن است در ناحیه صورت یا سر و در خانمها بیشتر در ناحیه سر به شکل سکهای و دایرهای ظاهر شود و فرد به صورت ناگهانی متوجه ریزش مو شود.
امیرنیا ادامه داد: علت دقیق این بیماری هنوز به طور کامل مشخص نشده است و گفته میشود مسائل عصبی و استرس ممکن است در آن نقش داشته باشند. آلوپسی آرهآتا نیز از ریزش موهای شایع در سر محسوب میشود.
وی، تریکوتیلومانیا را سومین علت ریزش موی موضعی دانست و اظهار کرد: تریکوتیلومانیا به معنای ریزش مویی است که توسط خود فرد اتفاق میافتد، فرد به دلیل یک تیک یا مشکل عصبی، موهای خود را از ناحیه سر یا صورت میکَند و حتی ممکن است موهای مژه، ابرو یا سر را بکند.
وی افزود: این مشکل در کودکان شایعتر است و معمولاً یک مشکل عصبی و روانپزشکی همراه آن وجود دارد و باید با روشهای مناسب درمان شود.
مدیر گروه پوست دانشگاه علوم پزشکی تبریز، ریزش موی کششی را چهارمین علت عنوان کرد و گفت: افرادی که موهای خود را محکم و با کش میبندند، به مرور باعث ضعیف شدن ریشههای مو میشوند و این مسئله میتواند موجب کاهش مو در قسمتهای دو طرف ناحیه تمپورال یا گیجگاهی و کاهش تراکم مو در این ناحیه شود.
عفونتهای قارچی و بیماریهای پوستی از عوامل ریزش مو
امیرنیا درباره ریزش موی مادرزادی نیز گفت: در برخی موارد، کودک به صورت مادرزادی با آلوپسی یا آپلازی متولد میشود، به این معنا که بخشی از مو و پوست تشکیل نشده است. در این موارد، در یک قسمت دایرهای شکل، مو وجود ندارد و ریزش مو در آن ناحیه دیده میشود.
وی عفونتها را از دیگر علل مهم ریزش موی موضعی دانست و افزود: عفونتهای قارچی بسیار شایع هستند و ما در درمانگاه پوست این موارد را مشاهده میکنیم. این بیماری در گذشته بیشتر در افرادی که از روستاها مراجعه میکردند دیده میشد، اما اکنون بیماریهای قارچی محدود به روستاها نیست و در شهرها نیز بسیار شایع شده است.
وی ادامه داد: اگر عفونت قارچی در ناحیه سر یا صورت اتفاق بیفتد، میتواند باعث ریزش مو شود و اگر عفونت عمیق باشد و به ریشه مو برسد، ممکن است باعث ریزش موی دائمی شود.
مدیر گروه پوست دانشگاه علوم پزشکی تبریز تأکید کرد: عفونتهای قارچی حیوانی بهخصوص میتوانند باعث ریزش موی موضعی شوند و باید این عفونتها سریع درمان شوند، چراکه اگر به ریشه مو برسند، ممکن است ریزش موی دائمی ایجاد کنند.
وی افزود: دومین علت عفونی ریزش مو، عفونتهای باکتریایی هستند که به شکل فولیکولیت خود را نشان میدهند و باعث ریزش مو در ناحیه صورت، سبیل یا در خانمها و آقایان در ناحیه پشت سر میشوند.
امیرنیا گفت: زونا نیز میتواند در برخی موارد موجب ریزش مو شود و اسکاری که پس از ابتلا به زونا باقی میماند، ممکن است باعث ریزش مو در آن ناحیه شود.
وی سرطانهای پوست را از دیگر عوامل ریزش موی موضعی عنوان کرد و گفت: سرطانهای پوست در ناحیه سر و صورت، در صورت ایجاد، فولیکولهای مو را از بین میبرند و میتوانند موجب ریزش موی دائمی شوند که این مسئله بهخصوص در ناحیه سر اهمیت دارد.
وی اضافه کرد: به علت برخی اعمال جراحی که در ناحیه سر انجام میشود، محل عمل ممکن است دچار ریزش مو و خالی شدن از مو شود و این ریزش میتواند گسترش پیدا کند.
مدیر گروه پوست دانشگاه علوم پزشکی تبریز، بیماریهای روماتیسمی را از دیگر علل ریزش موی موضعی دانست و اظهار کرد: برخی بیماریهای روماتیسمی مانند لوپوس میتوانند در ناحیه سر یا صورت موجب ریزش مو شوند.
این متخصص پوست و مو ادامه داد: برخی بیماریهای پوستی مانند لیکن پلان نیز اگر در ناحیه اسکالپ یا پوست سر اتفاق بیفتند، میتوانند باعث ریزش مو شوند. این بیماری فولیکولهای مو را کاملاً از بین میبرد و موجب ریزش مو در آن ناحیه میشود. بیماریهای تاولی مانند پمفیگوئید نیز اگر در پوست سر اتفاق بیفتند، به دلیل خودایمنی بودن میتوانند باعث ریزش مو شوند.
امیرنیا استفاده مداوم از مواد شیمیایی را نیز از دیگر علل ریزش موی موضعی عنوان کرد و گفت: استفاده مداوم از رنگ مو، بیرنگکنندهها و مواد صافکننده میتواند ساقه مو را دچار اختلال کند و در نهایت نفوذ مواد شیمیایی میتواند موجب ریزش موی موضعی شود.
