به گزارش پایگاه خبری کیان آنلاین به قلم هانیه سادات احمدی، بازار جهانی طلا در سال ۲۰۲۶ یکی از پرنوسان‌ترین دوره‌های خود را پشت سر گذاشته است.
فلز زرد پس از ثبت رکوردهای تاریخی در ابتدای سال، در ماه‌های اخیر بار دیگر در محدوده بالای ۴ هزار دلار در هر اونس معامله شده است؛ به‌گونه‌ای که در پنجم اکتبر قیمت هر اونس طلا حدود ۴۱۳۶ دلار گزارش شد.
این سطح قیمتی برای اقتصاد ایران اهمیت دوچندانی دارد؛ زیرا قیمت طلا در داخل کشور تنها از روند اونس جهانی تأثیر نمی‌گیرد و نرخ ارز نیز یکی از تعیین‌کننده‌ترین متغیرهای بازار است. بنابراین، زمانی که طلای جهانی گران می‌شود، در شرایطی که ارزش ریال نیز تحت فشار قرار دارد، اثر آن می‌تواند به شکل پررنگ‌تری در بازار داخلی ظاهر شود.
چرا طلا همچنان بالای ۴ هزار دلار است؟
افزایش نااطمینانی‌های ژئوپلیتیکی، تقاضای بانک‌های مرکزی، تغییرات سیاست پولی آمریکا و نگرانی از کاهش ارزش ارزهای اصلی از مهم‌ترین عواملی هستند که از قیمت طلا حمایت کرده‌اند. شورای جهانی طلا نیز در گزارش چشم‌انداز نیمه دوم سال، ریسک‌های ژئوپلیتیکی و رفتار سرمایه‌گذاران را از عوامل مهم تحولات بازار معرفی کرده است. این شورا اعلام کرده بود که طلا در ژانویه به رکورد حدود ۵۴۰۵ دلار رسید و سپس در ژوئن تا حوالی ۴۰۰۲ دلار عقب نشست.
در روزهای اخیر نیز کاهش انتظارات برای افزایش نرخ بهره آمریکا به حمایت از طلا کمک کرده است. رویترز در پنجم اکتبر گزارش داد که قیمت نقدی طلا به حدود ۴۱۵۳ دلار رسید؛ هرچند قدرت گرفتن دلار و بالا بودن بازده اوراق خزانه همچنان مانع رشد شدیدتر قیمت شده است.
بازار ایران؛ ترکیب طلا و ارز
اما در ایران معادله پیچیده‌تر است. افزایش قیمت جهانی طلا در شرایط عادی می‌تواند به افزایش قیمت طلای داخلی منجر شود، اما زمانی که نرخ ارز نیز صعودی باشد، فشار مضاعفی ایجاد می‌شود.
در سوم اکتبر، رویترز گزارش کرد که ریال ایران در برابر دلار به حدود ۲.۶۸۸ میلیون ریال برای هر دلار رسیده و طی یک سال بیش از نیمی از ارزش خود را از دست داده است. همین گزارش از افزایش گرایش شهروندان ایرانی به ارز و طلا برای حفظ ارزش دارایی‌ها خبر می‌دهد.
بر اساس نرخ‌های بازار در پنجم اکتبر، هر گرم طلای ۱۸ عیار حدود ۲۶۴.۴ میلیون ریال و سکه تمام امامی حدود ۲.۷۱ میلیارد ریال قیمت‌گذاری شده است. در همین حال، اونس جهانی در محدوده ۴۱۳۶ دلار قرار داشته است.
فشار اصلی بر قدرت خرید
افزایش طلا صرفاً به معنای گران‌تر شدن یک کالای سرمایه‌ای نیست؛ بلکه می‌تواند نشانه‌ای از افزایش هزینه حفظ ارزش دارایی‌ها نیز باشد. برای خانوارهایی که درآمدشان ریالی است، رشد همزمان ارز و طلا باعث می‌شود خرید طلا برای سرمایه‌گذاری دشوارتر شود و در مقابل، نگهداری نقدینگی نیز با ریسک کاهش قدرت خرید همراه باشد.
در بازار سکه نیز موضوع «حباب» اهمیت پیدا می‌کند. در پنجم اکتبر، قیمت بازار سکه تمام امامی بالاتر از ارزش محاسباتی آن قرار داشت و برای سکه تمام حدود ۳.۳ درصد حباب گزارش شده بود؛ بنابراین بخشی از قیمت سکه ناشی از انتظارات و تقاضای داخلی است، نه صرفاً قیمت جهانی طلا.
آیا طلای ۴ هزار دلاری ادامه‌دار خواهد بود؟
پاسخ قطعی وجود ندارد. بازار جهانی طلا در هفته‌های اخیر نشان داده که حتی در سطوح تاریخی نیز می‌تواند افت‌های سنگین تجربه کند. طلای جهانی در سپتامبر حدود ۶ درصد کاهش داشت و در پایان ماه به محدوده ۴۱۸۶ دلار رسید. با این حال، تقاضای بانک‌های مرکزی و نگرانی‌های ژئوپلیتیکی همچنان از عوامل حمایتی بازار محسوب می‌شوند.
برای ایران، مسئله مهم‌تر از پیش‌بینی دقیق اونس جهانی، مسیر نرخ ارز و انتظارات تورمی است. اگر طلای جهانی در محدوده ۴ هزار دلار تثبیت شود اما ریال همچنان تحت فشار باشد، بازار داخلی می‌تواند همچنان با قیمت‌های بالای طلا مواجه بماند. برعکس، کاهش قابل توجه نرخ ارز می‌تواند بخشی از فشار ناشی از اونس جهانی را خنثی کند.
در نهایت، طلای ۴ هزار دلاری برای ایران فقط یک رکورد جهانی نیست؛ بلکه بخشی از زنجیره‌ای است که از بازار جهانی، نرخ ارز، تورم و رفتار سرمایه‌گذاران عبور کرده و در نهایت به قیمت طلا و سکه در بازار داخلی می‌رسد. به همین دلیل، مسیر آینده طلای ایران را باید حاصل برهم‌کنش دو متغیر اصلی دانست: اونس جهانی و ارزش ریال.
