به گزارش پایگاه خبری کیان آنلاین، تجارت ایران و روسیه با برگزاری نخستین اجلاس توسعه تجارت دو کشور با محوریت استان‌های گیلان و آستراخان در منطقه آزاد انزلی وارد مرحله تازه‌ای شده است. محمدعلی دهقان دهنوی، معاون وزیر صمت و رئیس کل سازمان توسعه تجارت ایران، با اشاره به ظرفیت‌های دریایی، زمینی و ریلی گیلان تأکید کرد این استان می‌تواند با تکمیل زیرساخت‌ها و فعال‌تر شدن بخش خصوصی، به یکی از هاب‌های بزرگ تجاری کشور تبدیل شود.
موافقت‌نامه تجارت آزاد؛ فرصت تازه برای تجارت ایران و روسیه
به گزارش مدیریت روابط عمومی و امور بین‌الملل سازمان منطقه آزاد انزلی، دهقان دهنوی در نخستین اجلاس توسعه تجارت ایران و روسیه با محوریت گیلان و آستراخان اظهار کرد توسعه همکاری‌های اقتصادی و تجاری با روسیه از برنامه‌هایی است که طی سال‌های گذشته دنبال شده و اجرای موافقت‌نامه تجارت آزاد ایران با اتحادیه اقتصادی اوراسیا یکی از مهم‌ترین اقدامات در این مسیر است.
وی گفت این موافقت‌نامه از اردیبهشت ۱۴۰۴ اجرایی شده و بر اساس آن، تعرفه بخش عمده‌ای از کالاها در تجارت ایران با پنج کشور عضو اتحادیه اقتصادی اوراسیا، که روسیه بزرگ‌ترین اقتصاد آن است، به صفر رسیده است.
کمیسیون اقتصادی اوراسیا نیز تاریخ اجرای موافقت‌نامه را ۱۵ مه ۲۰۲۵ اعلام کرده و از برقراری تجارت بدون عوارض برای نزدیک به ۹۰ درصد کالاها خبر داده است.
مزیت تعرفه صفر برای صادرکنندگان ایرانی
معاون وزیر صمت ادامه داد صفر شدن تعرفه‌ها برای تجار ایرانی یک مزیت رقابتی ایجاد کرده و صادرکنندگان کشور می‌توانند با استفاده از این فرصت، حضور خود را در بازار کشورهای عضو اتحادیه اوراسیا تقویت کنند.
وی تأکید کرد همگرایی اقتصادی و تجاری با کشورهای عضو این اتحادیه باید ادامه یابد و فعالان اقتصادی و ظرفیت‌های موجود کشور برای افزایش سهم ایران از بازار روسیه به کار گرفته شوند.
بازار ۵۰ میلیارد دلاری روسیه؛ ظرفیت بالقوه صادرات ایران
دهقان دهنوی با اشاره به ظرفیت توسعه صادرات گفت بر اساس بررسی‌های انجام‌شده، بیش از ۵۰ میلیارد دلار از واردات روسیه با کالاهایی که ایران امکان صادرات آنها را دارد، هم‌پوشانی دارد.
وی این رقم را ظرفیتی بالقوه دانست و گفت فعال‌سازی آن می‌تواند صادرات ایران به روسیه را از سطح فعلی یک تا دو میلیارد دلار به ارقام بالاتری برساند. رقم ۵۰ میلیارد دلاری، برآورد اعلام‌شده از سوی رئیس سازمان توسعه تجارت در همین اجلاس است.
به گفته وی، تحقق این ظرفیت تنها با شناسایی کالاها ممکن نیست و ایجاد ارتباط مستقیم میان فعالان اقتصادی دو کشور، حضور هیأت‌های تجاری و توسعه سرمایه‌گذاری مشترک نیز ضروری است.
گیلان؛ دروازه تجارت ایران و روسیه
معاون وزیر صمت با بیان اینکه گیلان از موقعیت ویژه‌ای در تجارت ایران و روسیه برخوردار است، گفت این استان علاوه بر ظرفیت‌های تولیدی و صادراتی، از نظر لجستیکی نیز می‌تواند نقش نقطه اتصال و دروازه تجارت کشور را ایفا کند.
گیلان از طریق دریای کاسپین با روسیه، قزاقستان، آذربایجان و ترکمنستان ارتباط دارد و مسیرهای زمینی و ریلی نیز ظرفیت‌های مکملی برای جابه‌جایی کالا ایجاد کرده‌اند.
تسنیم نیز در گزارش این اجلاس، موقعیت گیلان را از نظر دریایی و لجستیکی «استثنایی» توصیف کرده و به نقش بالقوه استان به‌عنوان کانون تجارت با روسیه اشاره کرده است.
مسیر چین، آکتائو و انزلی؛ حلقه‌ای در شبکه ترانزیت منطقه‌ای
دهقان دهنوی با اشاره به شبکه حمل‌ونقل منطقه گفت بخشی از کالاهایی که از چین به منطقه منتقل می‌شوند، از مسیر قزاقستان و بندر آکتائو به انزلی می‌رسند و سپس در داخل کشور توزیع می‌شوند.
این مسیر سابقه عملیاتی نیز دارد؛ در سال‌های گذشته محموله‌هایی از چین از طریق شبکه ریلی به آکتائو و از آنجا به بنادر منطقه آزاد انزلی منتقل شده‌اند.
به گفته رئیس سازمان توسعه تجارت، این ظرفیت‌ها نشان می‌دهد گیلان می‌تواند فراتر از تجارت استانی، نقشی ملی در ترانزیت و توزیع کالا ایفا کند.
تکمیل زیرساخت‌ها؛ شرط تبدیل گیلان به هاب تجاری
دهقان دهنوی تأکید کرد تبدیل گیلان به هاب بزرگ تجاری کشور نیازمند تکمیل زیرساخت‌های مورد نیاز و تعریف فعالیت‌های تازه برای بخش خصوصی است.
در کنار ظرفیت بندری و دریایی، توسعه شبکه ریلی و اتصال بهتر آن به مراکز تولید، انبارداری و لجستیک می‌تواند هزینه و زمان جابه‌جایی کالا را کاهش دهد و جذابیت مسیر گیلان را برای تجار افزایش دهد.
هیأت‌های تجاری و قراردادهای جدید
معاون وزیر صمت بر نقش اعزام هیأت‌های تجاری در توسعه روابط اقتصادی تأکید کرد و گفت برگزاری این اجلاس و برنامه‌ریزی برای اعزام هیأت‌های تجاری می‌تواند به توسعه تجارت ایران و روسیه کمک کند.
وی افزود هر ارتباط و مذاکره میان فعالان اقتصادی می‌تواند زمینه‌ساز قرارداد جدید، صادرات، واردات، سرمایه‌گذاری یا همکاری مشترک باشد.
گیلان و آستراخان؛ از تجارت تا سرمایه‌گذاری مشترک
دهقان دهنوی به روابط دیرینه گیلان و آستراخان اشاره کرد و گفت همکاری دو استان نباید تنها به تجارت محدود بماند و سرمایه‌گذاری مشترک نیز باید در دستور کار قرار گیرد.
در همین اجلاس، مدیرعامل منطقه آزاد انزلی نیز بر تبدیل روابط ایران و روسیه از تفاهم‌نامه به پروژه‌های عملیاتی و سرمایه‌گذاری مشترک تأکید کرد.
موانع داخلی تجارت؛ از تعدد مقررات تا بروکراسی
رئیس کل سازمان توسعه تجارت ایران در ادامه گفت بخشی از مشکلات تجارت خارجی ناشی از تحریم‌ها و محدودیت‌های خارجی است و بخشی دیگر به مسائل داخلی از جمله تعدد قوانین، سامانه‌ها، بی‌ثباتی مقررات و بروکراسی اداری بازمی‌گردد.
وی تأکید کرد دولت تلاش دارد موانعی را که در اختیار دستگاه‌های داخلی است کاهش دهد و مسیر فعالیت تجار را تسهیل کند. این محور نیز در گزارش مستقل تسنیم از سخنان او در اجلاس منعکس شده است.
بسته حمایت از صادرات در راه دولت
دهقان دهنوی همچنین از تدوین بسته حمایت از صادرات توسط وزارت صنعت، معدن و تجارت خبر داد و گفت این بسته به دولت ارائه شده و حمایت‌های مختلفی برای تقویت صادرات در آن پیش‌بینی شده است.
وی به اقداماتی که با همکاری وزارت صمت، بانک مرکزی و وزارت امور اقتصادی و دارایی در کمیسیون اقتصادی دولت دنبال می‌شود نیز اشاره کرد و گفت مقرراتی در حوزه تجارت در حال تدوین است که در صورت تصویب می‌تواند بخشی از موانع را کاهش دهد.
اصلاح ثبت سفارش؛ یکی از پیشنهادهای دولت
معاون وزیر صمت یکی از محورهای پیشنهادی را اصلاح فرآیند ثبت سفارش عنوان کرد.
به گفته وی، پیشنهاد شده ثبت سفارش به کارکرد اصلی خود به‌عنوان اظهار برنامه تجارت بازگردد و کنترل‌هایی که امکان انجام آنها در مرحله ترخیص کالا وجود دارد، از مرحله ثبت سفارش خارج شود.
بخش خصوصی؛ بازیگر اصلی توسعه تجارت
دهقان دهنوی با تأکید بر اینکه موانع موجود نباید مانع استفاده از ظرفیت‌های کشور شود، گفت بخش خصوصی ایران نشان داده است که حتی در شرایط محدودیت نیز می‌تواند مسیرهای تازه‌ای برای تجارت ایجاد کند.
وی برگزاری نخستین اجلاس توسعه تجارت ایران و روسیه در گیلان را گامی برای تقویت روابط اقتصادی دو کشور دانست و ابراز امیدواری کرد آثار آن در ماه‌ها و سال‌های آینده در قالب افزایش صادرات از گیلان به روسیه و سایر بازارها دیده شود.
مأموریت تجاری جدید گیلان در چین
رئیس کل سازمان توسعه تجارت ایران همچنین از واگذاری مأموریت تجاری تازه‌ای به گیلان در ارتباط با یکی از استان‌های چین خبر داد.
وی گفت انتظار می‌رود گیلان با برنامه‌ریزی مناسب از این ظرفیت جدید برای توسعه ارتباطات اقتصادی و تقویت جایگاه خود در شبکه تجارت منطقه‌ای استفاده کند.
گیلان در مسیر هاب تجاری کشور
در مجموع، موقعیت جغرافیایی گیلان، دسترسی به دریای کاسپین، ظرفیت بنادر انزلی و کاسپین، مسیرهای ریلی و زمینی و نزدیکی به بازارهای روسیه و اوراسیا، این استان را به یکی از نقاط کلیدی تجارت ایران و روسیه تبدیل کرده است.
با این حال، تبدیل این مزیت جغرافیایی به یک هاب تجاری پایدار به تکمیل زیرساخت‌ها، ثبات مقررات، تسهیل تجارت، سرمایه‌گذاری بخش خصوصی و افزایش ارتباط مستقیم میان تجار ایران، روسیه و دیگر کشورهای منطقه وابسته خواهد بود.
منبع اولیه: مدیریت روابط عمومی و امور بین‌الملل سازمان منطقه آزاد انزلی
