به گزارش پایگاه خبری کیان آنلاین و به قلم هانیه سادات احمدی، افزایش اعتبار کالابرگ برای ۱۱ میلیون نفر، در صورت اجرای کامل، می‌تواند بخشی از فشار هزینه‌های خوراکی خانوارهای مشمول را کاهش دهد؛ اما میزان اثرگذاری این حمایت به نرخ تورم مواد غذایی، قدرت خرید اعتبار و استمرار پرداخت آن بستگی دارد.
در شرایطی که هزینه تأمین کالاهای اساسی سهم قابل‌توجهی از بودجه خانوار را به خود اختصاص می‌دهد، افزایش ۵۰۰ هزار تومانی اعتبار کالابرگ برای ۱۱ میلیون نفر بار دیگر موضوع حمایت معیشتی و نحوه توزیع منابع حمایتی را به یکی از مسائل مهم اقتصادی تبدیل کرده است. این سیاست با هدف کمک به تأمین نیازهای ضروری خانوارها دنبال می‌شود، اما پرسش اصلی آن است که این میزان افزایش اعتبار تا چه اندازه می‌تواند از فشار اقتصادی بر اقشار مشمول بکاهد.
کالابرگ؛ حمایت مستقیم از سبد غذایی خانوار
کالابرگ الکترونیکی یکی از ابزارهای حمایتی دولت برای کمک به تأمین کالاهای اساسی است. تفاوت اصلی این ابزار با پرداخت نقدی آن است که اعتبار تخصیص‌یافته برای خرید اقلام مشخص و ضروری مصرف می‌شود. از این منظر، کالابرگ می‌تواند دسترسی خانوارهای مشمول به مواد غذایی را تقویت کند و بخشی از هزینه‌هایی را که در حالت عادی باید از درآمد نقدی خانوار پرداخت شود، پوشش دهد.
افزایش ۵۰۰ هزار تومانی اعتبار برای ۱۱ میلیون نفر، در صورت اختصاص کامل این مبلغ به هر فرد، به معنای تخصیص ۵ هزار و ۵۰۰ میلیارد تومان اعتبار اضافی در هر مرحله پرداخت است. البته برآورد هزینه نهایی به تعداد افراد مشمول، دوره پرداخت و نحوه اجرای طرح بستگی دارد.
افزایش اعتبار در برابر تورم مواد غذایی
اثر واقعی این افزایش اعتبار را نمی‌توان تنها با رقم اسمی آن سنجید. معیار اصلی، میزان کالاهایی است که خانوار با اعتبار جدید می‌تواند خریداری کند. اگر قیمت اقلام اساسی با سرعت افزایش یابد، قدرت خرید اعتبار تازه نیز کاهش پیدا می‌کند. بنابراین، حتی افزایش قابل‌توجه مبلغ حمایتی ممکن است در عمل تنها بخشی از رشد هزینه‌های خانوار را جبران کند.
برای مثال، اگر هزینه ماهانه خرید کالاهای مشمول برای یک خانوار بیش از میزان افزایش اعتبار رشد کرده باشد، خانوار همچنان ناچار خواهد بود سهم بیشتری از درآمد خود را به خرید مواد غذایی اختصاص دهد. در مقابل، اگر اعتبار متناسب با تغییر قیمت‌ها تنظیم شود و امکان خرید اقلام ضروری با قیمت‌های قابل‌قبول فراهم باشد، اثر حمایتی آن ملموس‌تر خواهد بود.
چه کسانی بیشتر از این حمایت بهره می‌برند؟
میزان اثرگذاری کالابرگ برای همه خانوارها یکسان نیست. خانوارهای کم‌درآمد، خانواده‌های پرجمعیت و افرادی که بخش بزرگی از درآمدشان صرف خوراک و کالاهای ضروری می‌شود، معمولاً به حمایت‌های هدفمند غذایی وابستگی بیشتری دارند. برای این گروه‌ها، اعتبار کالابرگ می‌تواند بخشی از هزینه‌های اجتناب‌ناپذیر را پوشش دهد و امکان اختصاص منابع محدود به سایر نیازها را فراهم کند.
با این حال، تعیین میزان واقعی منفعت مستلزم بررسی ترکیب خانوارهای مشمول، تعداد افراد تحت پوشش، نوع کالاهای قابل خرید و سهم این اعتبار از کل هزینه سبد معیشت است. بدون این اطلاعات، نمی‌توان رقم ثابتی برای میزان کاهش فقر یا بهبود قدرت خرید ناشی از اجرای طرح اعلام کرد.
