قیمت هر شانه 30 عددی تخممرغ در برخی فروشگاهها به حدود 600 هزار تومان رسیده، اما تولیدکنندگان میگویند تخممرغ در مرغداری همچنان پایینتر از هزینه واقعی تولید فروخته میشود. این تناقض میان قیمت بالای مصرفکننده و زیان تولیدکننده، نشان میدهد مشکل بازار تخممرغ تنها کمبود عرضه نیست و به فاصله قیمتی در زنجیره تولید تا مصرف بازمیگردد.
به گزارش کیان آنلاین، تخممرغ که سالها یکی از ارزانترین منابع پروتئینی خانوارها محسوب میشد، اکنون به کالایی تبدیل شده که افزایش قیمت آن فشار بیشتری به سبد غذایی خانوار وارد کرده است. در برخی خردهفروشیها قیمت یک شانه 30 عددی تخممرغ به حدود 600 هزار تومان رسیده و خرید دانهای نیز هزینه بیشتری برای مصرفکننده ایجاد میکند.
قیمت تخممرغ از تولید تا مصرف چه تفاوتی دارد؟
بررسی بازار نشان میدهد قیمت تخممرغ در سطح خردهفروشی فاصله زیادی با نرخ دریافتی مرغدار دارد. تولیدکنندگان معتقدند هزینههای بستهبندی، حملونقل، توزیع، نگهداری و سود حلقههای مختلف زنجیره باعث میشود قیمت نهایی برای مصرفکننده افزایش پیدا کند.
از سوی دیگر، مرغداران اعلام میکنند در ماههای گذشته به دلیل کاهش مصرف داخلی، محدود شدن صادرات و افزایش تولید، محصول خود را حتی پایینتر از هزینه تمامشده عرضه کردهاند.
مازاد تولید؛ چرا باعث کاهش قیمت نشد؟
یکی از پرسشهای اصلی بازار این است که چگونه با وجود تولید بیشتر از مصرف، قیمت تخممرغ همچنان افزایش یافته است؟
طبق اعلام فعالان صنعت، تولید تخممرغ در مقاطعی از نیاز بازار بیشتر بوده است. در فروردینماه میزان تولید حدود 100 هزار تن و مصرف داخلی حدود 80 تا 85 هزار تن برآورد شد.
با این حال، مازاد تولید زمانی میتواند باعث کاهش قیمت شود که مسیرهای جذب آن مانند صادرات یا صنایع تبدیلی فعال باشند. در شرایطی که این ظرفیتها محدود شوند، فشار مازاد تولید به تولیدکننده وارد شده و در ادامه با کاهش انگیزه تولید، بازار دچار نوسان میشود.
توقف و بازگشت صادرات؛ عامل نوسان بازار
صادرات تخممرغ طی ماههای اخیر چند بار تغییر کرده است. در دورهای که تولیدکنندگان با زیان مواجه بودند، صادرات بهعنوان راهکاری برای تنظیم بازار مطرح شد؛ اما پس از افزایش قیمت مصرفکننده، محدودیتهایی برای صادرات اعمال شد.
فعالان صنعت معتقدند صادرات باید بهعنوان یک ابزار تنظیم بازار عمل کند؛ یعنی در زمان مازاد تولید فعال باشد و در زمان کمبود داخلی مدیریت شود. تصمیمهای کوتاهمدت میتواند باعث بیثباتی در برنامهریزی مرغداران شود.
هزینه تولید تخممرغ چقدر است؟
محمد مرادی، مدیرعامل اتحادیه مرکزی مرغداران مرغ تخمگذار میهن، اعلام کرده است که هزینه تولید هر کیلوگرم تخممرغ براساس محاسبات اتحادیه حدود 260 هزار تومان است و وزارت جهاد کشاورزی نیز این رقم را حدود 235 هزار تومان در سطح مرغداری محاسبه کرده است.
به گفته وی، تولیدکنندگان در ماههای گذشته به دلیل کاهش تقاضا و مشکلات صادراتی، محصول خود را با زیان عرضه کردهاند و افزایش اخیر قیمت بیشتر به معنای نزدیک شدن قیمت بازار به هزینه واقعی تولید است.
چرا تخممرغ برای مردم گران و برای مرغدار ارزان است؟
مشکل اصلی بازار تخممرغ، فاصله میان قیمت تولید و مصرف است. قیمت مرغدار معمولا براساس هر کیلوگرم در محل تولید محاسبه میشود، اما مصرفکننده قیمت یک شانه را پرداخت میکند؛ قیمتی که شامل هزینههای متعدد در مسیر توزیع است.
همچنین وزن تخممرغ، نوع بستهبندی، برند و محل فروش نیز روی قیمت نهایی اثر دارد. به همین دلیل مقایسه مستقیم قیمت مرغداری با قیمت فروشگاهی تصویر کاملی از سود زنجیره ارائه نمیدهد.
ادامه زیان تولیدکننده چه پیامدی دارد؟
فروش طولانیمدت با قیمت پایینتر از هزینه تولید میتواند باعث کاهش سرمایهگذاری، حذف گلهها و افت تولید در آینده شود. کاهش تولید نیز با فاصله زمانی میتواند زمینه افزایش دوباره قیمتها را ایجاد کند.
کارشناسان معتقدند برای ایجاد ثبات در بازار تخممرغ باید چند اقدام همزمان انجام شود:
ایجاد سیاست پایدار صادراتی
توسعه صنایع تبدیلی مانند تولید پودر تخممرغ
کاهش فاصله قیمت تولید تا مصرف
کنترل هزینههای تولید و نهادههای دامی
جمعبندی
بازار تخممرغ اکنون با یک تناقض جدی روبهرو است؛ مصرفکننده برای خرید یک شانه تخممرغ باید هزینه بالایی پرداخت کند، اما تولیدکننده همچنان از پایین بودن قیمت فروش گلایه دارد. حل این مشکل نیازمند مدیریت زنجیره تولید تا مصرف است، زیرا صرف افزایش یا کاهش مقطعی عرضه نمیتواند بازار را به ثبات برساند.
منبع:جماران
