به گزارش کیان آنلاین، زمانی که نرخ تورم سالانه بالا در ایران باعث شده ارزش ریال در برابر دلار بیش از ۹۰ درصد افت کند، بسیاری از افراد به دنبال راهی برای حفظ قدرت خرید خود هستند.
نتیجه این حس نیاز، تولد و رشد صنعت صرافیهای رمزارز در ایران شد. اما سال ۱۴۰۴ برای این صنعت، سالی متفاوت بود؛ سالی با تغییرات نظارتی، رقابت شدیدتر و البته فرصتهای تازه.
در این مقاله تصویری واضح از جایگاه فعلی صرافیهای رمزارزی ایران ترسیم میکنیم، چالشهای پیش رو را بررسی میکنیم تا ببینیم که سرمایهگذار ایرانی در این میان چه مسیری را باید طی کند.
بازار رمزارز ایران در سال ۱۴۰۴ چه شکلی دارد؟
بر اساس برآوردهای مرکز پژوهشهای مجلس و دادههای منتشرشده از سوی فعالان صنعت، تعداد کاربران فعال صرافیهای رمزارز داخلی تا بهمن ۱۴۰۴ از مرز ۱۵ میلیون نفر عبور کرده است. این عدد در مقایسه با پایان سال ۱۴۰۲، رشدی حدود ۵۰ درصدی را نشان میدهد.
اما این عدد فقط بخشی از داستان هستند. بخش قابلتوجهی از معاملات ایرانیان هنوز روی صرافیهای خارجی و بهصورت همتابههمتا (P2P) انجام میشود؛ بازاری که رصد دقیق آن غیرممکن است. همین موضوع یکی از دلایلیست که نهادهای نظارتی را به سمت تدوین چارچوبهای جدید سوق داده است.
تحولات قانونگذاری صرافیهای ارز دیجیتال در ایران
یکی از مهمترین نقاط عطف صنعت، تعیین تکلیف نهاد ناظر بود. پس از آنکه در زمستان ۱۴۰۳ بانک مرکزی رسما به عنوان متولی اصلی تنظیمگری حوزه رمزارزها معرفی شد، سال ۱۴۰۴ به سال تدوین چارچوبها تبدیل شد.
البته، این دستورالعمل هنوز به مرحله ابلاغ نهایی نرسیده و صرفا انتشار این پیشنویس سیگنال مهمی بود از این که: دولت به دنبال ساماندهی است.
نقش سازمان بورس و وزارت اقتصاد
در کنار بانک مرکزی، سازمان بورس و اوراق بهادار هم وارد میدان شده و بحث طبقهبندی توکنها به عنوان «اوراق بهادار» یا «کالای دیجیتال» از جمله موضوعاتیست که همچنان به جمعبندی نرسیده است؛ اما این مسئله به خودی خود نشاندهنده این است که مسیر کلی به سمت پذیرش رمزارزها بهعنوان یک طبقه دارایی قابل تنظیم حرکت میکند. وزارت اقتصاد هم در لایحه بودجه ۱۴۰۵ برای اولین بار ردیفی مرتبط با مالیات بر سود معاملات داراییهای دیجیتال پیشبینی کرده که نشانهای از جدیتر شدن نگاه حاکمیت به این بازار است.
چالشهایی که صنعت رمزارز با آنها روبهرو است
۱. تحریمها و محدودیتهای بینالمللی
شاید بزرگترین مانع ساختاری پیش روی صرافیهای ایرانی، تحریمهای بینالمللی باشد. صرافیهای بزرگ جهانی مثل Binance و Coinbase کاربران ایرانی را مسدود میکنند. این موضوع باعث شده نقدینگی بازار داخلی محدودتر باشد و اختلاف قیمت (پرمیوم) بین بازار ایران و بازار جهانی گاهی تا ۳ الی ۵ درصد برسد.
۲. ریسک نوسانات ریال
سرمایهگذار ایرانی با چالشی به نام «نوسان نرخ ارز» مواجه است. افزایش نرخ دلار اگرچه به ظاهر ارزش ریالی داراییهای کریپتویی را بالا میبرد، اما نباید از ریسکهای اصلاح بازار غافل شد. همچنین وجود «پرمیوم» (اختلاف قیمت تتر و دلار کاغذی) که گاهی ناشی از محدودیتهای نقدینگی یا هیجانات بازار است، لایه دیگری از پیچیدگی را به معاملات اضافه میکند.
بنابراین، هیچ سودی در این بازار تضمینشده نیست و نوسانات ارزی میتواند بر علیه سرمایهگذار عمل کند.
۳. امنیت و اعتماد کاربران
گزارشهای پلیس فتا نشان میدهد که در نیمه اول سال ۱۴۰۴، بیش از ۱۲۰۰ پرونده کلاهبرداری مرتبط با رمزارز ثبت شده است. بخش عمدهای از این پروندهها مربوط به پلتفرمهای بدون مجوز و طرحهای پانزی بودهاند نه صرافیهای معتبر و شناخته شده؛ اما همین آمار باعث شده اعتماد عمومی به کل اکوسیستم آسیب ببیند.
فرصتهایی که نباید نادیده گرفت
- رشد پذیرش استیبلکوینها: یکی از روندهای برجسته سال ۱۴۰۴، افزایش چشمگیر استفاده از استیبل کوینها، بهویژه تتر (USDT)، در میان کاربران ایرانی بوده است. بسیاری از افراد از تتر بهعنوان ابزاری برای حفظ ارزش دارایی در برابر تورم استفاده میکنند.
حجم معاملات تتر در صرافیهای داخلی به تنهایی بیش از ۴۰ درصد کل حجم معاملات را تشکیل میدهد.
- توسعه زیرساختهای پرداخت: با توسعه سرویسهای پرداخت مبتنی بر رمزارز برای کسبوکارها، فریلنسرها و صادرکنندگان کوچک میتوانند بدون وابستگی به سوئیفت، پرداختهای بینالمللی خود را انجام دهند.
معیارهای کلیدی صرافیهای رمزارز داخلی
صرافیهای رمزارزی در ایران باید معیارهایی داشته باشند که کاربر ایرانی بتواند در قدم اول به آن اعتماد و سپس از آن استفاده کند، این معیارها عبارتند از:
| معیار | توضیحات |
| احراز هویت | سطوح پایه تا پیشرفته |
| تعداد رمزارزهای پشتیبانیشده | حداقل ۳۰۰ رمزارز |
| کارمزد معاملات | رقابتی |
| امکان معاملات حرفهای (اوردر بوک) | کامل با API اختصاصی |
| پشتیبانی ۲۴ ساعته | شبانهروزی با امکان چت آنلاین و تماس |
| ذخیره سرد داراییها | اعلام عمومی درصد ذخیره سرد |
صرافی رمزارز مناسب را چطور انتخاب کنیم؟
با وجود دهها پلتفرم فعال در بازار ایران، انتخاب صرافی مناسب برای بسیاری از کاربران گیجکننده شده است؛ اما پیش از انتخاب، چند نکته کلیدی وجود دارد که هر سرمایهگذار باید حتما بررسی کند:
- سابقه فعالیت، امنیت و شفافیت تیم مدیریتی
- نحوه نگهداری داراییهای کاربران
- سطوح احراز هویت (رعایت مقررات ضد پولشویی)
- عمق اوردر بوک (دفتر سفارشات) و نقدشوندگی بازار
- کیفیت و سرعت پشتیبانی در مواقع بحرانی
با توجه به تمام این نکات، صرافی معتبر ایرانی مانند بیتپین توانسته اعتماد بخش قابلتوجهی از کاربران را جلب کند. زیرا صرافی بیتپین دارای اپلیکیشن موبایل پیشرفتهای است که امکان خرید و فروش بیش از ۴۰۰ ارز دیجیتال را فراهم میکند. رابط کاربری ساده، سرعت بالا در فرایند ثبتنام و احراز هویت، تراکنشهای سریع و پشتیبانی ۲۴ساعته، از ویژگیهای برجسته آن هستند و همچنین کارمزد معاملات در بیتپین کاملا رقابتی است.
صنعت رمزارز ایران در آینده به کدام سمت میرود؟
پیشبینی دقیق در بازاری که همزمان تحت تأثیر سیاستهای داخلی و تحولات ژئوپلیتیکی قرار دارد، کار سادهای نیست. اما چند روند کلی برای آینده این صنعت در ایران قابل تصور است:
- احتمال صدور مجوز رسمی برای صرافیهای واجد شرایط
- ورود بانکها و نهادهای مالی سنتی به حوزه داراییهای دیجیتال
- افزایش رقابت قیمتی بین صرافیها و کاهش کارمزدها
- رشد خدمات DeFi بومیسازیشده برای کاربران ایرانی
اما نکته مهم این است که رشد صنعت به معنای کاهش ریسک نیست. بازار رمزارز ذاتا پرنوسان است و حتی باتجربهترین معاملگران نیز ممکن است متحمل ضرر شوند.
مدیریت سرمایه و تنوعبخشی به سبد دارایی از مهمترین اصول سرمایهگذاری هستند که نباید فراموش شوند.
جمعبندی
در نهایت، باید بگوییم که صنعت صرافیهای رمزارز ایران در سال ۱۴۰۴ وارد مرحلهای بالغتر شده است. اما باید در نظر داشته باشیم که:
- حرکت نهادهای نظارتی به سمت تنظیمگری نشانه خوبی برای آینده صنعت است.
- تحریمها همچنان بزرگترین مانع ساختاری هستند و پرمیوم قیمتی را برای کاربران ایرانی ایجاد میکنند.
- اگر تصمیم به ورود به این بازار دارید، با تحقیق کافی شروع کنید، صرافی معتبر انتخاب کنید و هرگز تمام سرمایه خود را در یک سبد نگذارید.
در پایان، بررسی امکانات پلتفرمهایی مثل بیتپین میتواند نقطه شروع مناسبی برای آشنایی با فضای معاملاتی و آغاز مسیر معاملاتی شما باشد.
پرسشهای پرتکرار درباره صنعت رمزارزها
آیا فعالیت صرافیهای رمزارز در ایران قانونی است؟
در حال حاضر فعالیت صرافیهای رمزارز داخلی ممنوع نیست، اما چارچوب مجوزدهی رسمی نیز برای فعالیت آنها تکمیل نشده است.
آیا سود رمزارز مشمول مالیات میشود؟
در لایحه بودجه ۱۴۰۵ برای اولین بار ردیفی مرتبط با مالیات داراییهای دیجیتال پیشبینی شده، اما جزئیات اجرایی آن هنوز مشخص نیست.
چرا قیمت رمزارز در صرافیهای ایرانی با قیمت جهانی فرق دارد؟
این اختلاف قیمت یا «پرمیوم» ناشی از محدودیتهای تحریمی، نرخ ارز بازار آزاد و هزینههای انتقال ارز است.
آیا با رمزارز میتوان پرداخت بینالمللی انجام داد؟
بله، برخی صرافیهای داخلی سرویسهای پرداخت رمزارزی ارائه میدهند که این روش جایگزینی برای خدمات سوئیفت محسوب میشود.
